PDF

Platon – Kriton PDF Oku indir

Platon – Kriton PDF Oku indir, e-kitap sitemizde Platon – Kriton kitabını araştırdık. Ayrıca Platon tarafından kaleme alınan Platon – Kriton kitap özetinin yanı sıra, Platon – Kriton pdf oku, Platon – Kriton yandex, Platon – Kriton e-kitap pdf, Platon – Kriton PDF Drive, Platon – Kriton Epub gibi indirme linklerini de bulacaksınızdır.

Platon – Kriton PDF indir Oku

Kriton diyaloğu, Platon’un gençlik eserlerinden olmakla birlikte, taşıdığı özellik yönünden ayrılık gösterir. Sokratik diyaloglar diye de anılan bu gençlik eserlerinin en önemli özelliği kavramlar üzerine açılan tartışmaların belirli bir sonuca ulaşmamasıdır. Oysa Kriton’da düşünülen ve girişilen bir davranış hususunda karşısındakini inandırma söz konusudur. Sokrates ölüme mahkûm edilmiştir; suçu devletin tanrılarını inkâr etmek, gençleri yoldan çıkarmaktır. Odžğrencisi ve arkadaşı olan Kriton, öteki dostlarının da yardımıyla, suçsuzluğuna inandığı Sokrates’i hapishaneden kaçırmak, ölümden kurtarmak ister: fakat bu kaçırma eylemine engel olan dış etkenler değil, Sokrates’in kendisidir. Sokrates neden kaçmak istemez? Işǚ te Kriton diyaloğunda Sokrates bundan dolayıri ortaya koyar ve bundan dolayırin doğruluğu hususunda Kri- ton’u inandırmaya çalışır. IOǚ dž V. yüzyıl Atina’sında ilk kez eski değerleri eleştirerek yaşanan soϐistler toplumdaki birtakım kurumların insan yapısı olduğunu, yasaları, ahlak kuramlarını, gelenekleri, dini bireylerin tespit ettiğini, bundan dolayı değişmez olamayacaklarını ileri sürerler: buna göre, öznel ve göreli değerleri temel alan toplumun da pekâlâdeğişebileceğini savunurlar. Oysa Sokrates düzenli bir toplum yaşamı öngörürdü: durmadan değişen öznel değerler düzeni koruyamazlardı. Gerçekte bu öznel ve göreli değerlerin altında hiç değişmeyen, zaman, yer ve kişi gözetmeyen, her insan için geçerli olabilecek birtakım gerçekler vardı: işte Sokrates 70 yıllık ömrüboyunca hep bu gerçeklere erişmeyi amaçlar: ona göre bu yolda en iyi araştırıcı ve bulucu akıldır. Sanılar ve algılar gerçek bilgiyi veremezler. Odžnyargılar incelenmeli, ayıklanmalıdır. Sokrates bu incelemeyi soru-yanıt yoluyla yapar. Bir şey bildiğini söyleyen her insanla bildikleri üzerinde soru-yanıt yoluyla tartışır: gerçek bilgi ve bilgeliği arar; fakat çok defa boş bilgilerle dolu insanlar koyar ortaya. Gerçekte insanlar duyularının kendilerine ilettiği algı ve sanılarla donanmıştır, gerçek bilgiden yoksundurlar; tıpkı Platon’un sonradan “Mağara Meseli” ile açıklamaya çalıştığı gibi, insanlar gerçeği değil, fakat gerçeğin gölgelerini tanımakta ve gerçekle yüz yüze gelince şaşırıp bocalamakta; hatta bu gerçeği kendisine gösterenlere düşman olmaktadır.

Sokrates işte böyle bir gerçek göstericisidir, bireylerin kendi dünyalarında o güne kadar kurdukları düşünce yapılarını değil sarsmak, çok defa kökünden yıkmaktadır. Udžstelik bu yıkma işini Sokrates hiç çekinmeden, ödün vermeden ve durmadan yapmaktadır. Onun için önemli olan karşısındaki insanlar ve o bireylerin kurdukları yapılar değil, doğruluğuna inandığı gerçeklerdir. Sokrates bu gerçekler uğruna kendini seferber etmiş bir insandır: doğal bir eğitimcidir. Eriştiği gerçekleri karşısındaki insanlara olduğu gibi verme yolunu tutmaz; tersine bu gerçekleri kendilerinin düşünerek bulmalarını ister. Bu açıdan bakıldığında, onun insanın zihin özgürlüğüne duyduğu büyük saygı ve güven kendiliğinden ortaya çıkmakladır. Kendisi araştırma, inceleme yolunu alışkanlık edinmiş, başkalarının da bu alışkanlığa ulaşması için yol göstermiştir. Bugünkü modern eğitimcilerin, psikologların insan zihnine özgür ve kendi kendini yapıcı bir nitelik kazandırmak için denedikleri eğitim yöntemlerini en pratik anlamda ortaya koymuş ve uygulamıştır. Lakin bireylerin o zamana kadar alışmadıkları bu gerçekle yüz yüze gelme durumunun onları altüst edeceği, kızdıracağı muhakkaktı. Nitekim IOǚ džd V. yüzyıl Atina’sı içinde bulunduğu siyasal koşullarda henüz Sokrates’in ortaya koyduğu gerçeklere tahammül edecek olgunlukta değildi. Atina’nın kendine göre gerçekleri vardı; bunlar da birtakım kurumlarca saptanmıştı. Din, yasalar, ahlak kuramları, toplumsal ilişkiler belli birtakım değer ölçüleri içinde sürüp gidiyordu. Bu değer ölçülerinin değişmesi her toplumda olduğu gibi Atina’da da tepkiyle karşılandı. Sokrates’in inançları o güne kadar toplumu yaşatmış olan değerlerin doğruluğuna inanan, buna hizmet eden, başka bir gerçek aramak gereğini duymayan Atinalıyı şaşırtıyordu.

Udžstelik Sokrates inandıklarını, bir görev yerine getirir gibi, ısrarla her yerde herkese söylemekten çekinmiyordu. Bunun neticesinde ile ilgili dava açılmazdan çok daha önce Sokrates aleyhinde bir tutum baş göstermeye başladı veya bazı bireylerce maksatlı olarak böyle bir tutum yaratılmak istendi. Lakin bir insanın doğruluğuna inandığı ve hizmet ettiği düşüncelerinden artık kendisi için tehlikeli olmaya başladı diye sapması, uzaklaşması beklenemez. Tersine Sokrates ölümü göze almakla, bu düşüncelerin doğruluğuna ve değişmezliğine ne kadar inandığını en güçlübiçimde ortaya koymuştur: öyle gerçekler mevcuttur ki, hiçbir etken onları değiştiremez, işte Sokrates bu tür gerçeklere ulaşmış ve ulaştığını ilan etmiştir. Bu gerçek ölüm söz konusu olunca değişebilen veya vazgeçilebilen bir gerçek olsaydı, sofistlerin şu göreli, şu öznel algılarından ne farkı kalırdı? Kriton, Sokrates’le yaşıttır ve öğrencisi olmuştur, fakat onun gerçeklerine ulaşamamıştır. Henüz duygusal algılar ve sanılar içindedir. Bu etkiyle, bu duygusal dürtüyle Sokrates’i kaçmaya zorlamaktadır. Oysa Sokrates’in vardığı gerçeklerden biri, hatta en önemlisi “düzenli bir toplum yaşamının ve toplumsal ilişkilerin yasalarca saptanmış olması” gerçeğidir. Bu yasalar tıpkı Sokrates’in düşünceleri gibidir: zamana, yere ve insana göre değişken değildir; toplumun tümü için geçerlidir. Yasalar, daha ilk etapta, insan aklının eriştiği gerçekler düzeyinde saptanmalıdır. Yapılacak veya uygulamada görülecek herhangi bir hata yine akıl ve muhakeme yoluyla düzeltilebilir. Lakin yasaların doğruluğu veya yanlışlığı bir tek insana verdiği yarar veya zararla ölçülmez. Sokrates’e göre eğer yasa yanlışsa, bu yanlışlık kendisine ulaşmadan önce karşı durmalıydı. Karşı durmadığına göre, yasanın doğruluğunu kabul etmiş demektir. O zaman ikinci bir durum ortaya çıkmakta: yasa doğru, fakat onu uygulayanlar yanlış uyguluyorlar, yanlış kararlar veriyorlar.

O zaman da yanlış kararlara engel olmak maksadıyla yapılacak herhangi bir eylem doğrudan doğruya yasaya yönelecek, onun saygınlığını sarsacaktır. Oysa demokratik temele dayanan toplumlarda yasalar ulusun kendi iradesini temsil eder. Bu da toplumdaki her bir bireyin iradesinden başka bir şey değildir. Bu açıdan bakıldığında, yasaya gösterilecek saygı aslında insana gösterilen saygıdır. O halde Sokrates kendisini ölüme mahkûm edenlerin dayandıkları yasaya boyun eğip hapishaneden kaçmamakla kendi düşünce ve gerçeklerini çiğnemekten kaçınmıştır; yasaya saygı göstermekle kendine saygı göstermiştir. Bütün yaşamınca düşünce ve davranışları yönünden kendiyle tutarlı olmuş bir insanın tutacağı yol da bu olabilirdi fakat. * * * Ilǚ k defa 1972 senesinde Türk Klasik Çağ Araştırmaları Kurumu Yayınları’nda yayına giren bu çeviride Maurice Croiset’in hazırladığı Platon, Oeuvres Complètes, Tome I: Hippias Mineur, Alcibiade, Apalogie de Socrate, Euthyphran, Criton, Les Belles Lettres, Paris, 1946 künyeli edisyon temel alınmıştır.

Platon – Kriton PDF indir Tıklayın

İlgili Makaleler

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu